อบุล ฮะซัน อันฺนะซะวีย์ (أبُوالحَسَن النَسَوِي)

อบุล ฮะซัน อะลี อิบนุ อะฮฺมัด อันฺนะซะวีย์ ไม่ทราบแน่ชัดว่าเกิดเมื่อใด แต่อบุล ฮะซัน เป็นนักวิชาการในศตวรรษที่ 5 แห่งฮิจเราะฮฺศักราช (คริสต์ศตวรรษที่ 11) เขาเกิดในเมืองนะซา แคว้นคุรอซานและเจริญวัยที่นั่น เขาถูกรู้จักในนามว่า “อัลกอฎีย์ อันนะซะวีย์”แต่ผู้คนมักจะสับสนระหว่าง อบุลฮะซัน อันฺนะซะวีย์กับอะฮฺมัด อิบนุ มุฮำมัด อิบนิ ซะกะรียา อันนะซะวีย์ (เสียชีวิตในปี ฮ.ศ.396) ซึ่งเป็นนักประวัติศาสตร์ผู้ยิ่งใหญ่และแต่งตำรา “ตารีค อัซซูฟียะฮฺ ว่า ซิยัร อัซซอลิฮีน วัซฺซุฮฺฮาด”(ประวัติกลุ่มซูฟีย์)

อบุล ฮะซัน อันนะซะวีย์ มีความโด่งดังด้วยการมีส่วนร่วมของเขาในวิชาคำนวณและเรขาคณิต เขาได้แต่งตำราในวิชาคำนวณของอินเดียและให้ชื่อว่า “อัลมุกนิอฺ ฟิลฺ ฮิซาบ อัลฮินดีย์” ซึ่งเป็นตำราอ้างอิงที่สำคัญเล่มหนึ่งในวิชาคำนวณ ส่วนในวิชาเรขาคณิตนั้นเขาเพียงแต่อรรถาธิบายข้อเท็จจริงบางประเด็นที่ยังคงเป็นเงื่อนงำในตำราของอาร์คิมิดุส, อิกลิดุสและมินาลูซฺ

เนื้อหาของตำรา “อัลมุกนิอฺ ฟิล ฮิซาบฺ อัลฮินดีย์” ของอบุล ฮะซัน อันนะซะวีย์ แบ่งออกเป็น 4 ข้อเขียนหลัก คือ

1. วิเคราะห์รูปของตัวเลข , การกำหนดค่าตัวเลข , การบวกจำนวนเต็ม (Whole number), ตารางการหารจำนวนเต็มและชนิดต่างๆ, ตารางการคูณจำนวนเต็ม, การแบ่งจำนวนเต็ม, การหา สแควร์รูทให้กับจำนวนเต็ม, การหา cube root ให้กับจำนวนเต็ม

2. วิเคราะห์การหาค่า เศษส่วน (Fraction) การบวกการหารและคูณเศษส่วน การแบ่งประเภทเศษส่วน และการหาสแควร์รูทและ cube root ให้กับเศษส่วน

3. การใช้เศษส่วนที่ถูกต้อง ตลอดจนการกำหนดค่า Complex fraction การบวก, หารและคูณ ตลอดจนการแบ่งเศษส่วนและวิธีการหา Root ของสแควร์รูท และ cube root ให้กับเศษส่วน

4. ว่าด้วยการคำนวณองศาของมุม (Degree) และนาทีตลอดจนหลักพื้นฐานในการกำหนดค่าเศษส่วน 60 และวิธีการบวก, หาร, คูณและการแบ่งประเภทเศษส่วน 60 และการหา Root ทั้งสองประเภทให้กับเศษส่วน 60

อบุลฮะซัน อะนะซะวีย์สามารถเปลี่ยนเศษส่วน 60 เป็นเศษส่วนแบบทศนิยม (Decimal fraction) กรณีนี้ไม่ได้ขัดแย้งกับข้อเท็จจริงที่ว่า อบุลฮะซัน อะฮฺมัด อิบนุ อิบรอฮีม อัล-อิกลิดุซี่ย์ เป็นผู้คิดค้นทศนิยมในปี ฮ.ศ.341 ซึ่งต่อมาอบุลฮะซัน อันนะซะวีย์ ได้พัฒนาทศนิยมและใช้มันในตำรา “อัลมุกนิอฺฯ” ของเขาก่อนปี ฮ.ศ.421 ส่วนซามูเอล อัลมัฆริบี่ย์ (เสียชีวิต ฮ.ศ.570) ได้นำเสนอทศนิยมไว้อย่างน่าทึ่ง ส่วนความเชื่อที่ว่า ญัมชีด อิบนุ มะฮฺมูด ฆอยฺยาซุดดีน อัลกาชีย์ (เสียชีวิตฮ.ศ.839) เป็นผู้คิดค้นทศนิยมนั้นไม่ถูกต้อง

สมควรกล่าวไว้ ณ ที่นี้ด้วยว่า นักวิชาการตะวันตกที่มีอคติและขาดความเป็นกลางบางคนได้อ้างว่า ซีโมน สตีเฟ่น นักวิทยาศาสตร์ชาวฮอลแลนด์คือผู้คิดค้นทศนิยม ทั้งๆ ที่เป็นที่ทราบกันว่าทศนิยม เป็นผลงานการคิดค้นของนักปราชญ์ชาวมุสลิมอาหรับ

Default image
อาลี เสือสมิง