وعليكم السلام ورحمة الله وبركاته
الحمدلله والصلاة والسلام على رسول الله وبعد
สัตว์ที่ห้ามรับประทานและสัตว์ที่ถูกเชือดโดยวิธีการที่ไม่ถูกต้องตามหลักการของศาสนา ถือว่าเป็นซากสัตว์ (มัยตะฮฺ) และซากสัตว์ถือเป็นนะญิสจึงไม่อนุญาตให้รับประทานหรือเอาประโยชน์จากซากสัตว์นั้น ยกเว้นกรณีของหนังสัตว์นั้นจะกลายเป็นสิ่งที่สะอาดและใช้ประโยชน์ได้ด้วยการฟอก (อัด-ดิบ๊าฆฺ) และกรณีของการฟอกหนังสัตว์ที่เป็นซากสัตว์ (มัยตะฮฺ) ว่าเป็นสิ่งที่ทำให้หนังสัตว์นั้นสะอาดหรือไม่? นักวิชาการมีความเห็นต่างกัน 5 ทัศนะ ดังนี้
1) หนังของซากสัตว์ทั้งหมด (ทุกชนิด) จะสะอาดได้ด้วยการฟอก แม้กระทั่งหนังของสุนัขและสุกร เป็นทัศนะของกลุ่มอัซ-ซอฮิรียะฮฺ และนักวิชาการกลุ่มหนึ่งในมัซฮับอัล-มาลิกียฺ และเป็นคำกล่าวของอิมามอบู ยูสุฟจากมัซฮับอัล-หะนะฟียฺ หลักฐานของนักวิชาการกลุ่มนี้คือ อัล-หะดีษที่รายงานจากท่านอิบนุ อับบาส (ร.ฎ.) ว่า แท้จริงท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) กล่าวว่า “เมื่อหนังดิบ ได้ถูกฟอก แน่แท้หนังนั้นก็สะอาดแล้ว” (บันทึกโดยมุสลิม อบูดาวูด อัต-ติรฺมีซียฺ ซึ่งสำนวนที่อัต-ติรฺมิซียฺบันทึกระบุว่า “หนังดิบใดๆ ก็ตามที่มันถูกฟอก แน่แท้มันก็สะอาดแล้ว” อัล-หะดีษบ่งชี้ว่าหนังของสัตว์ที่เป็นซากสัตว์ (มัยตะฮฺ) ทั้งหมดเป็นสิ่งที่สะอาดเมื่อมันถูกฟอกโดยมีนัยครอบคลุมหนังสัตว์ทุกชนิด
2) หนังของซากสัตว์ (มัยตะฮฺ) ทั้งหมดจะสะอาดได้ด้วยการฟอก ยกเว้นหนังของสุกรเท่านั้น เป็นทัศนะของนักวิชาการสังกัดมัซฮับอัล-หะนะฟียฺ หลักฐานของนักวิชาการฝ่ายนี้ก็คือหลักฐานจากอัล-หะดีษของฝ่ายแรก และอาศัยอายะฮฺที่ 145 จากสูเราะฮฺอัล-อันอามมายกเว้นกรณีของหนังสุกร เพราะสุกรถือเป็นนะญิสในขณะที่มันยังมีชีวิตอยู่ และการเป็นนะญิสของมันเป็นนะญิสซาตียฺ (คือตัวสุกรทั้งหมดเป็นนะญิส) การเชือดสุกรก็ย่อมไม่ทำให้สามารถกินมันได้อยู่ดี และการเป็นนะญิสของสุกรแข็งแรงมากกว่าการฟอก หนังของสุกรจึงไม่สะอาดด้วยการฟอกนั้น
3) หนังของซากสัตว์ (มัยตะฮฺ) ทั้งหมดจะสะอาดได้ด้วยการฟอกยกเว้นหนังของสุกรและหนังของสุนัขตลอดจนสิ่งที่กำเนิดจากสัตว์ทั้งสองหรือหนึ่งจากทั้งสองพร้อมกับสัตว์ที่สะอาด (กล่าวคือ มีการผสมพันธุ์กับสัตว์ที่สะอาด) เป็นทัศนะของนักวิชาการสังกัดมัซฮับอัช-ชาฟิอียฺ เป็นริวายะฮฺหนึ่งจากอิมาม อะหฺมัด (ร.ฮ.) และเป็นคำกล่าวของนักวิชาการสังกัดมัซฮับอัล-หะนะฟียฺกลุ่มหนึ่ง โดยอาศัยหลักฐานจากตัวบทเดียวกันของนักวิชาการกลุ่มที่หนึ่งและกลุ่มที่สอง แล้วเพิ่มเติมกรณีของสุนัขที่โดยอาศัยหลักฐานจากอัล-หะดีษของท่านอบู ฮุรอยเราะฮฺ (ร.ฎ.) ซึ่งระบุเกี่ยวกับการเลียภาชนะของสุนัข และการล้างภาชนะนั้น 7 ครั้ง 1 ใน 7 ครั้งให้ผสมดิน
4) การฟอกย่อมไม่ทำให้หนังของซากสัตว์ (มัยตะฮฺ) สะอาดไปได้ ยกเว้นหนังของซากสัตว์ที่อนุญาตให้กินเนื้อของมันได้ (ในกรณีที่มีการเชือดอย่างถูกต้อง) เท่านั้น กล่าวคือ หากสัตว์ที่กินเนื้อของมันได้ตายลงโดยมิได้ถูกเชือดหรือเชือดไม่ถูกต้อง สัตว์นั้นก็เป็นมัยตะฮฺและห้ามกิน แต่หนังของมันจะสะอาดได้ด้วยการฟอก เป็นทัศนะของอิมาม อัล-เอาซาอียฺ , อบูเษาริน และอื่นจากทั้งสอง
โดยอาศัยอัล-หะดีษที่รายงานจากท่านอิบนุ อับบาส (ร.ฎ.) ในเรื่องของแพะหรือแกะที่ตายลง แล้วท่านรสูล (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ก็ผ่านไปพบแล้วกล่าวว่า เหตุไฉนพวกท่านจึงไม่เอาหนังดิบของมัน แล้วพวกท่านก็ฟอกมัน พวกท่านก็เอาประโยชน์กับหนัง (ที่ถูกฟอกแล้ว) นั้นได้เล่า! อัล-หะดีษระบุถึงหนังของแพะหรือแกะซึ่งเป็นสัตว์ที่อนุญาตให้กินเนื่อของมันได้ (เมื่อถูกเชือด) จึงไม่รวมสัตว์ที่ไม่อนุญาตให้กินเนื้อของมันในเรื่องของการฟอก
5) การฟอกจะไม่ทำให้หนังของซากสัตว์ (มัยตะฮฺ) ทุกชนิดสะอาดไปได้ เป็นทัศนะที่รู้กัน (มัรฮูรฺ) ของอิมามมาลิก (ร.ฮ.) และอิมาม อะหฺมัด (ร.ฮ.) โดยอาศัยหลักฐานจากอายะฮฺที่ระบุว่า ซากสัตว์ (มัยตะฮฺ) เป็นที่ต้องห้าม ซึ่งครอบคลุมอวัยวะทุกส่วนของซากสัตว์ในทุกกรณี และอาศัยสาส์นที่ท่านรสูล (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) มีไปถึงพวกญุฮัยนะฮฺ ซึ่งระบุห้ามมิให้เอาประโยชน์จากหนังสัตว์ และมีการยกเลิกข้ออนุโลมที่ระบุถึงฟอกหนังไปแล้ว
ดังนั้น เครื่องหนังที่ถูกฟอกอันเป็นหนังของสัตว์ที่อนุญาตให้กินเนื้อของมันได้ (ในกรณีที่ถูกเชือดอย่างถูกต้อง) เช่น หนังวัว เป็นต้นย่อมสามารถนำมาใช้สอยได้ เป็นสิ่งสะอาดไม่ใช่นะญิส เมื่อหนังนั้นถูกฟอกตามทัศนะของนักวิชาการกลุ่มที่ 1 , 2 , 3 และ 4 ซึ่งเป็นทัศนะของปวงปราชญ์ (ญุมฮูร อัล-อุละมาอฺ)
แต่ถ้าเป็นสัตว์ที่ห้ามรับประทานเนื้อของมัน (ถึงแม้ว่าจะมีการเชือดอย่างถูกต้องก็ตาม) เช่น จระเข้ ช้าง เสือ เป็นต้น เมื่อมีการฟอกก็ถือว่าสะอาดและใช้สอยได้ตามทัศนะของนักวิชาการกลุ่มที่ 1 , 2 , 3 เท่านั้น ส่วนทัศนะของนักวิชาการกลุ่มที่ 4 , 5 ถือว่าใช้ไม่ได้และเป็นนะญิส
ก็ให้เลือกเอาตามที่กล่าว เพราะแต่ละทัศนะแล้วมีหลักฐานมาสนับสนุนทั้งสิ้น และในกรณีที่ยึดถือตามทัศนะของนักวิชาการที่มีความเห็นว่า การฟอกหนังของซากสัตว์นั้นเป็นสิ่งที่ทำให้หนังนั้นสะอาด ก็ย่อมสามารถนำมาเป็นเครื่องแต่งกายหรือใส่ไปละหมาดได้ ยกเว้นบางกรณี เช่น หนังเสือ เป็นกรณีที่มีหลักฐานอื่นมาระบุว่า เป็นที่ต้องห้ามหรือเป็นที่น่ารังเกียจ
(เก็บความจาก อะหฺกาม อัฏ-เฏาะฮาเราะฮฺ อะลัล มะซาฮิบ อัล-อัรฺบะอะฮฺ ; ดร.อบูสะรีอฺ มุฮัมมัด อับดุลฮาดียฺ หน้า 216-217)
والله أعلم بالصواب